Kostüm tasarımcıları, bir sinema filminin ya da dizinin genel görsel kimliğini belirleyen temel yaratıcı unsurlardan biridir. Filmin atmosferi, dönemi, karakterlerin sosyal statüsü, psikolojik durumu ve hikâye içindeki dönüşümü büyük ölçüde kostümler aracılığıyla seyirciye aktarılır. Bu nedenle kostüm tasarımcılığı yüksek düzeyde tecrübe, estetik bakış açısı ve teknik bilgi gerektiren uzmanlık alanlarından biridir. Kostüm tasarımcıları, yapım tasarımcısı ile yakın iş birliği içinde çalışarak ışık düzeni, kamera açıları, mekân tasarımı ve filmin genel vizyonuna uygun kostüm anlayışı geliştirirler. Aynı zamanda saç ve makyaj ekipleriyle sürekli iletişim hâlinde olarak, karakterlerin baştan ayağa bütüncül ve tutarlı bir görünüme sahip olmasını sağlamayı hedeflerler. Yapım öncesi hazırlık sürecinde kostüm tasarımcıları senaryoyu detaylı şekilde analiz eder. Senaryodaki her sahnenin dökümünü çıkarır, hangi sahnede kaç oyuncu ve figüranın yer aldığını belirler, sahnelerin geçtiği zaman, mekân ve duygusal durumlara göre gerekli kostüm türlerine karar verirler. Bu aşamada karakterlerin hikâye boyunca geçirdiği fiziksel ve psikolojik değişimleri göz önünde bulundurarak kostüm sürekliliğini planlarlar. Her karakter için ayrı ayrı taslaklar oluşturur, bu taslakları hazırlarken aynı sahnede yer alan karakterlerin renk, doku ve tarz bakımından birbirine karışmamasına özellikle dikkat ederler. Renk paletleri, kumaş seçimleri ve stil detayları aracılığıyla karakterlerin iç dünyasını, güç ilişkilerini ve dramatik yolculuklarını seyirciye hissettirmeye çalışırlar. Kostüm tasarımcıları, senaryoda yer alan karakterlerin sosyo-ekonomik durumlarını, yaşlarını, mesleklerini, fizyolojik özelliklerini ve psikolojik yapılarını analiz ederek bu verilere uygun kostüm konseptleri geliştirirler. Projenin türüne ve anlatım diline göre gerçekçi, stilize ya da sembolik kostüm yaklaşımları benimseyebilirler. Yapımcı ve yönetmenle yapılan değerlendirmeler sonucunda, projenin ihtiyaçlarına uygun nitelik ve sayıda kostüm ekibini belirler, ekip üyelerinin görev tanımlarını yapar ve çalışma programını oluştururlar. Aynı zamanda birinci yönetmen yardımcısı ile koordinasyon kurarak, yedeklenmesi gereken kostümlerin sayısını ve kullanım planını netleştirirler. Projenin niteliğine göre askerî üniformalar, resmi kıyafetler, dönem kostümleri ya da özel meslek kıyafetleri gibi alanlarda uzman danışmanlardan destek alınmasını sağlarlar. Karakterlerin kostümleri, aksesuarları ve genel tarzlarına ilişkin fikirlerini daha net aktarabilmek için çizimler hazırlar veya hazırlatırlar; moodboard’lar, kumaş örnekleri ve renk kartelaları ile görsel sunumlar yaparlar. Görüntü yönetmeni ve yapım tasarımcısıyla birlikte çalışarak, yapımda kullanılacak genel renk paletleri ve dokusal uyum konusunda ortak kararlar alırlar. Kostüm ve aksesuarların dikiminde veya üretiminde kullanılacak kumaş ve malzemeleri seçerken projenin estetik ihtiyaçlarının yanı sıra çekim koşullarını da göz önünde bulundururlar. Görüntü yönetmeninin ışıkla ilgili uyarıları, ses ekibinin teknik gereksinimleri ya da oyuncuların hareket kabiliyeti gibi unsurlar bu aşamada dikkate alınır. Seçilen malzemelerin temin edilmesini sağlar, üretim sürecini denetler ve teslim tarihlerini takip ederler. Özel efekt kullanılan sahnelerde, tasarlanan kostüm ve aksesuarların efektlere uygun şekilde düzenlenmesini sağlar ve özel efekt ekibini detaylı biçimde bilgilendirirler. Kostüm tasarımcıları kostüm provalarının organizasyonundan sorumludur. Provalar sırasında kostümlerin sahnelere göre dağılımını, detaylarını ve işlevselliğini değerlendirir, yönetmenle birlikte son kararları verirler. Kostümlerin çekime hazır olup olmadığını kontrol eder; ütü, aksesuar bütünlüğü, dikiş ve tadilat gibi konularda gerekli düzenlemeleri yaptırırlar. Figüranların sahneye uygun şekilde giyinip giyinmediklerini denetler, gerekirse düzeltmeler yaparlar. Çekimler sırasında sahneleri referans monitöründen ya da doğrudan izleyerek kostümlerle ilgili olası sorunları tespit ederler. Prova ya da çekim esnasında ortaya çıkan aksaklıkları birinci yönetmen yardımcısına bildirir ve hızlı çözümler üretilmesini sağlarlar. Sahne geçişlerinde çekim sırası ve devamlılık kurallarına göre oyuncu ve figüranların kostüm değişimlerini organize ederler. Kostüm ve aksesuara ilişkin devamlılık takibini asistanlarına yaptırarak sahneler arasında tutarlılığın korunmasını sağlarlar. Kostümlerin yırtılması, lekelenmesi ya da zarar görmesi gibi öngörülemeyen durumlarda hızlıca müdahale eder, gerekli onarım ve düzenlemeleri yaptırırlar. Çekimi tamamlanan kostümlerin temizlenmesini, tekrar düzenlenmesini ve kostüm aracına yerleştirilmesini organize ederler. Kiralanan kostüm ve aksesuarların temizlenerek zamanında iade edilmesini sağlar, satın alınan ya da üretilen kostümlerin envanter kayıtlarını tutarlar. Çekim sırasında zayi olan, hediye edilen ya da kullanılamaz hâle gelen kostüm ve aksesuarlar için detaylı raporlama yaparlar. Kostüm tasarımcıları mesleki gelişimlerini sürdürmek amacıyla kostüm tarihleri, farklı dönem stilleri, dikiş teknikleri ve malzeme kullanımları üzerine sürekli araştırma yaparlar. İnternet, müzeler, sergiler, kütüphaneler ve arşivler bu araştırma sürecinde önemli kaynaklardır. Bazı durumlarda kostümü giyecek oyuncularla fikir alışverişi yaparak hem karaktere hem de oyuncunun fiziksel rahatlığına uygun çözümler geliştirirler. Hazırlık sürecinde yönetmene çizimler, kumaş örnekleri ve karakter taslakları sunarak yapımın genel kostüm görünümü hakkında görüş bildirirler. Aynı zamanda bütçe ve finansal süreçlerden de sorumludurlar. Tüm harcamaların kayıt altına alınmasını sağlar, haftalık ya da dönemsel harcama raporlarını yapım ekibine iletirler. Çalışma takvimini oluşturur, günlük görev dağılımlarını planlar ve ekibin bu programa uygun çalışmasını denetlerler. Büyük bütçeli yapımlarda kostüm tedarikçisi veya üreticisi seçiminden sorumlu olurlar; düşük bütçeli yapımlarda ise kostümlerin üretim sürecine doğrudan dahil olarak daha aktif rol üstlenirler. Yapımın bütçesi, ölçeği ve istenen kostüm sayısına bağlı olarak bir kostüm atölyesi kurabilir, kumaş araştırması ve alım süreçlerini bizzat yönetebilirler. Eğer bir kostüm oyuncu tarafından ilk kez giyilecekse, kostüm tasarımcıları o gün sette bulunarak oyuncunun kostüm içinde rahat etmesini sağlar, gerekli son düzenlemeleri yapar ve kostümün özellikleri hakkında oyuncuyu bilgilendirirler. Çekimlerin tamamlanmasının ardından kiralanan kostümlerin iade edilmesi, kalan kostümlerin satılması, depolanması ya da imha edilmesi süreçlerinden sorumludurlar. Tüm bu aşamalarda kostüm tasarımcısı, hem sanatsal hem de organizasyonel açıdan yapımın en kritik görevlerinden birini üstlenmiş olur.