Kukla sanatçısı (puppeteer), sinema, televizyon ve tiyatro yapımlarında çeşitli kukla türlerini canlandırarak cansız nesnelere hayat veren performans sanatçısıdır. Kuklalar; insan figürlerinden hayvanlara, fantastik yaratıklardan masalsı karakterlere kadar geniş bir yelpazede yer alabilir. Özellikle çocuk yapımları, fantastik filmler, bilim kurgu projeleri ve görsel efekt ağırlıklı prodüksiyonlarda kukla sanatçılarının katkısı büyük önem taşır. Kukla sanatçısının görevi yalnızca kuklayı fiziksel olarak hareket ettirmekle sınırlı değildir. Sanatçı, kuklanın karakterini, ruh hâlini ve hikâye içindeki duygusal yolculuğunu izleyiciye aktarmakla sorumludur. Bu nedenle kukla sanatçılığı; teknik beceriler, ritim duygusu, beden kontrolü ve güçlü bir oyunculuk anlayışını bir araya getiren özel bir performans alanıdır. Kuklanın bakışı, baş hareketi ya da küçük bir el jesti bile karakterin inandırıcılığını doğrudan etkiler. Kullanılan kukla türleri projeye göre değişiklik gösterebilir. El kuklaları, ipli kuklalar (marionette), çubuklu kuklalar veya mekanik ve elektronik sistemlerle kontrol edilen animatronik karakterler, kukla sanatçılarının çalıştığı başlıca formlardır. Özellikle sinema projelerinde, bir karakter birden fazla kukla sanatçısı tarafından birlikte kontrol edilebilir. Bu durum, yüksek koordinasyon ve ekip çalışması gerektirir. Kukla sanatçıları, yönetmen, oyuncular, görsel efekt ekipleri ve özel efekt departmanlarıyla yakın iş birliği içinde çalışır. Kamera açıları, ışık düzeni ve sahne temposu, kuklanın hareketlerine göre planlanır. Canlı oyuncularla birlikte oynanan sahnelerde, kukla sanatçısının zamanlama ve senkron becerisi büyük önem taşır. Kuklanın performansı, sahnedeki diğer oyuncularla uyum içinde olmalıdır. Bazı projelerde kukla sanatçısı, karakterin seslendirmesini de üstlenebilirken, bazı yapımlarda ses ayrı bir oyuncu tarafından sağlanır. Bu durumda kukla sanatçısı, ses performansına uyumlu fiziksel tepkiler geliştirerek karakterin bütünlüğünü korur. Jest, mimik ve hareketler sesle senkronize edilerek daha güçlü bir dramatik etki yaratılır. Kukla sanatçısının sorumlulukları setle sınırlı değildir. Çekim öncesinde kuklaların prova edilmesi, sahneye uygun hâle getirilmesi, bakım ve küçük onarımlarının yapılması da bu sanatçıların görevleri arasında yer alır. Kuklaların mekanik aksamlarının doğru çalışması, performansın sorunsuz ilerlemesi açısından kritik öneme sahiptir. Sonuç olarak kukla sanatçısı, sinema ve tiyatroda hikâyeye büyü, duygu ve hayal gücü katan özel bir performans uzmanıdır. Cansız bir objeyi yaşayan, hisseden ve izleyiciyle bağ kuran bir karaktere dönüştürme becerisi, kukla sanatçılarının en büyük gücüdür. Onların emeği sayesinde fantastik dünyalar gerçeklik kazanır ve unutulmaz karakterler izleyicinin hafızasında yer eder.