Yardımcı Yönetmen (1st Assistant Director – 1st AD), bir film veya dizi prodüksiyonunun operasyonel bel kemiğini oluşturan, setin fiilen çalışmasını sağlayan en kritik reji pozisyonlarından biridir. Yönetmenin yaratıcı vizyonunun hayata geçebilmesi için gerekli olan zaman, disiplin, koordinasyon ve güvenliği sağlayan kişidir. Yönetmen “neyi” ister, yardımcı yönetmen ise bunun nasıl, ne zaman ve hangi sırayla yapılacağını organize eder. Bu yönüyle yardımcı yönetmen; yönetmen, yapımcı, oyuncular ve tüm teknik ekip arasında kesintisiz bir iletişim ve iş akışı kuran merkezi bir figürdür. Yardımcı yönetmenin sorumluluğu, çekim gününde seti yönetmekle sınırlı değildir. Görev, projenin çok erken aşamalarında başlar. Senaryoyu ayrıntılı biçimde okur, sahne sahne analiz eder, olay örgüsünü ve dramatik akışı kavrar. Senaryodaki sahnelerin teknik, fiziksel ve lojistik olarak nasıl çekilebileceğini değerlendirir. Yönetmen ve yapımcı ile birlikte çalışarak çekim takvimini oluşturur. Bu süreçte oyuncuların müsaitlikleri, mekânların ulaşılabilirliği, ışık koşulları, teknik ekipman ihtiyaçları, bütçe sınırları ve olası riskler dikkate alınır. İyi planlanmış bir çekim takvimi, bütçe aşımını ve set içi kaosu önleyen en önemli unsurlardan biridir. Çekim öncesi süreçte (pre-production) yardımcı yönetmen, reji ekibini kurar ve organize eder. Birinci, ikinci ve üçüncü yardımcı yönetmenler ile set asistanlarının görev dağılımlarını yapar. Oyuncu seçim süreçlerinde yönetmen ve cast direktörü ile koordineli çalışır; deneme çekimlerinin planlanmasını ve yürütülmesini sağlar. Senaryonun uygulanabilirliğini değerlendirirken, mantık hatalarını, süreklilik sorunlarını ya da çekimde zorluk yaratabilecek durumları tespit eder ve bunları yönetmen veya senarist ile paylaşır. Yönetmenin dekupaj kararları doğrultusunda senaryo dökümleri hazırlanmasını sağlar. Bu aşamada yardımcı yönetmen, oyuncu koçu, pedagog, dublör, dövüş, dans, şive, binicilik veya silah eğitmeni gibi özel ihtiyaçları belirler ve bunların organizasyonunu yapar. Figüran sayısını ve niteliğini planlar, figüran organizasyonunun ikinci yardımcı yönetmen aracılığıyla yürütülmesini sağlar. Mekân keşiflerinin organize edilmesi, teknik ekiplerin (kamera, ışık, ses, sanat, kostüm, makyaj vb.) ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bu gereksinimlerin zamanında karşılanmasının takibi de yardımcı yönetmenin sorumluluk alanındadır. Çekim sürecinde (production) yardımcı yönetmen, setin en yetkili organizatörü konumundadır. Günlük iş programı olan call sheet’i hazırlar veya hazırlanmasını denetler ve tüm ekibe dağıtır. Çekim günü boyunca herkesin doğru zamanda doğru yerde olmasını sağlar. Yönetmen “çekime hazır” dediğinde, oyuncuların, figüranların ve teknik ekiplerin sahneye tamamen hazır olmasından yardımcı yönetmen sorumludur. Set düzenini ve disiplinini sağlar, zaman kayıplarını minimumda tutar ve çekimlerin planlanan takvime uygun ilerlemesini gözetir. Yardımcı yönetmen aynı zamanda iş sağlığı ve güvenliğinin sahadaki birincil sorumlularından biridir. Tehlikeli olabilecek sahneleri önceden analiz eder, riskleri minimize edecek önlemlerin alınmasını sağlar ve güvenli bir çalışma ortamı yaratır. Araç, oyuncu ve figüran trafiğini planlar; kalabalık sahnelerde düzeni sağlar. Yönetmenin mizansenine uygun olarak sahne içi hareketlerin zamanlamasını yönetir. Yönetmenden gelen işaretle birlikte çekimi başlatma komutunu verir, sahnenin akışını kontrol eder ve gerektiğinde çekimi durdurur. Kayıt sırasında, kadraj içindeki teknik ve estetik unsurları yönetmenle birlikte değerlendirir. Eksik planlar, süreklilik sorunları ya da montajda problem yaratabilecek durumlar fark ettiğinde yönetmeni uyarır. Bir planın kabul veya tekrar kararını ekibe duyurur ve bir sonraki sahnenin kurulumunun vakit kaybetmeden başlamasını sağlar. Böylece setin ritmi korunur ve prodüksiyon aksamadan ilerler. Yardımcı yönetmenlik, yoğun tempo, yüksek stres ve büyük sorumluluk gerektiren bir meslektir. Uzun çalışma saatleri, gece çekimleri, zor hava koşulları, sık seyahat ve sürekli ayakta olmayı gerektiren fiziksel koşullar bu işin doğal bir parçasıdır. Bu nedenle başarılı bir yardımcı yönetmenin güçlü bir fiziksel dayanıklılığa, hızlı ve doğru karar alma becerisine, üstün organizasyon yeteneğine, kriz yönetimi kabiliyetine ve güçlü iletişim becerilerine sahip olması gerekir. Aynı anda birçok farklı departmanla çalışabilmek ve herkesin dilinden anlayabilmek bu rol için hayati önemdedir. Sonuç olarak Yardımcı Yönetmen (1st AD), bir film ya da dizinin zamanında tamamlanmasını, setin düzenli, güvenli ve verimli işlemesini ve yönetmenin yaratıcı kararlarının gerçek dünyada uygulanabilir hale gelmesini sağlayan kilit kişidir. Kamera önünde görünmese de, bir prodüksiyonun başarısında en büyük paya sahip pozisyonlardan biridir ve setin görünmeyen lideri olarak kabul edilir.